Ps. Dopłyneliśmy

W pewnym bliżej nieokreślonym momencie pojawia się w bramie portu bliżej nieokreślona mototaxi. W następnym bliżej nieokreślonym momencie ktoś rozpoznaje we wnętrzu mototaxi jednego lub dwójkę potencjalnych podróżnych i wtedy się zaczyna.
Najpierw za moto biegnie jedna, czy dwie osoby i nie nazbyt głośno jeszcze wypytują gdzie się jedzie, a może już wtedy wrzeszczą, choć odległość  nie pozwala jeszcze tego usłyszeć. Za chwilę do jednego – dwóch naganiaczy dołącza grupa kolegów oraz konkurencji i nagle za takim małym mototaxi i jednym lub dwojgiem podróżnych z bagażami pędzi gromada dziesięciu – piętnastu chłopa. Wszyscy wykrzykują nazwy swoich łodzi i nazwy miast, do których płyną, a krzyczą jak mogą najgłośniej, jak mogą najbliżej uszu podróżnych, żeby lepiej było ich słychać niż konkurencję. W konsekwencji w tym krzyku nie słychać prawie nic.
Taxi dojeżdża do lancii jednej, drugiej lub kolejnej – do pewnej lancii, przy której karze zatrzymać się podróżny lub, do której dociągną ją naganiacze.
Wtedy to się dzieje – cały wrzask wpada do mikrownętrza mototaxi, razem z nim wpadają twarze i ręce naganiaczy, chwytają torebki, ładują sobie na plecy pakunki i biegną z nimi w stronę swojej łódki. W tym czasie inni ciągną za ręce podróżnego lub podróżnych do swoich łodzi, wciąż chwaląc je i zachwalając – wszystko krzycząc, wrzeszcząc, drąc się. Podróżny zaś próbuje wyrwać swoje ręce, przedrzeć się przez otaczający go tłumek, przechwycić swoje bagaże lub zwyczajnie poddaje się najsilniejszym i zdezorientowany idzie lub biegnie za swymi pakunkami, zachęcany wciąż jeszcze, czasem lekko popychany na odpowiedni pokład. Czasem odnajduje swego towarzysza już zatarganego na inną lancię i to jego koniec – kupuje bilet i już może odpocząć, rozwiesić swój hamak, obkupić się u tłumnie odwiedzających pokłady sprzedawców wszystkiego. Ten zaś, co walczył, wybiera w końcu – ku radości pewnej części naganiaczy i oburzeniu innej. Wchodzi na pokład i już może odpocząć, obkupić się lub nie.

W naszym przypadku, kiedy rano wpadliśmy do portu rozpoznać temat – jeden z naganiaczy dowiedziawszy się, gdzie chcemy płynąć wskoczył do naszej mototaxi i ostatni odcinek wrzeszczał w niebogłosy, w nasze uszy nazwę swojej łodzi. Po południu, kiedy ilość reklamujących lancie była znacznie większa byliśmy w o tyle lepszej sytuacji, że po porannym rozpoznaniu wiedzieliśmy, na którą łódź wsiadamy i choć tragarz konkurencji już ładował sobie plecak Wojtka na plecy, ostry sprzeciw i pomoc, naganiaczy wybranej lancii pomógł nam dojść bez większych problemów tam, gdzie chcieliśmy.

Na brzeg wysiedliśmy rano i (o dziwy!!!!!) Nikt, ale to nikt nas nie napastował, nikt nie nagabywał, nie ciągnął do swego taksi, do swego hostelu, swego straganu. Wysiedliśmy i aż poczułam się dziwnie taka nienapastowana. Znaleźliśmy hostel – chyba najbardziej obskurny w całym mieście (naprawdę nie wiem czemu idąc do niego nie widzieliśmy innych po drodze) – dziury w podłodze, folia na materacach, wielkie błoto w środku domu, w miejscu gdzie chyba planowano ogródek, łazienka – to było największe cudo, a przypominało toaletę publiczną na mercado w Iquitos -rozwalające się drzwi, zamknięcie na gwoździk lub bez gwoździka, na wiarę, że nikt nie wejdzie, zbiornik z wodą do mycia pełen mydlin, prysznic w postaci wiaderka, którym czerpać można było tę wodę, pajęczyny i pająki, resztki farby opadające z desek, które kiedyś były pomalowane. Słowem – ciekawie.

Ulotniliśmy się na nasze zwiedzanie jak mogliśmy najszybciej. Małe targowanie się i znów łódeczką poprzez rzeki tam gdzie chcieliśmy dotrzeć – do wiosek rdzennych mieszkańców. Odwiedziliśmy łącznie trzy Santa Lucia (gdzie mieszkał senor Carlos D.B. – człowiek, którego łódkę wynajęliśmy), Pucaurqullo i Esperanca. To nie były miejsca jakich naiwnie się spodziewałam, ludzie nie nosili na codzień stroi tradycyjnych, nie mówili nieznanym swoim dialektem (po to trzeba by wędrować głęboko, głęboko w dżunglę), wiedli swoje naznaczone tradycją życie i byli przemili. Warto było.

Najpierw odwiedziliśmy Santa Lucia, gdzie nasz przewodnik zamienił siebie za sterem na swego dwunastoletniego syna, a do tego dla towarzystwa dokooptował nam dwójkę innych dzieci i młodego malarza z Iquitos (Pablo ma 19 lat, pochodzi z Iquitos, ale od roku mieszka w wioskach rdzennych mieszkańców tam czerpiąc inspirację dla swej twórczości z życia dżungli i jej legend, za rok może dwa zamierza rozpocząć studia na Akademii Sztuk Pięknych). Tą wesołą gromadą popłynęliśmy dalej.

Zwiedzaliśmy wioseczki, w których z rzadka pojawiają się turyści, zwłaszcza o tej porze roku. Witały nas dzieci i dorośli (w tym szef całej grupy tzw. curaca), rozmawialiśmy, piliśmy cziczę i inne napoje tradycyjne, które lepiej smakują po łyku kolejnym, niż po pierwszym, kupowaliśmy artesania. Po powrocie do Santa Lucia dostaliśmy obiad, spędziliśmy kilka chwil w domu Carlosa i zostaliśmy odprowadzeni do maloka (miejsce, w którym odbywają się zebrania i wszelki obrzędy), gdzie chyba pół wioski poprzebierało się w tradycyjne stroje i odtańczyło dla nas kilka rytualnych tańców (cóż nieco nieświadomie się na to zgodziliśmy). Nie żałowaliśmy jednak, przedstawienie warte było i wizyty i ceny. Ci ludzie wciąż bardzo kultywują tradycję i poza chwilami, gdy dla zarobku pokazują ją turystom, żyją w niej, na co dzień. Kto wie, ile czasu jeszcze będziemy mogli oglądać chociażby coś takiego jak tańce ludu Yaguas, czy Bora z okolic Pevas.

Sam zaś spektakl, bo chyba tak mogę to nazwać – niesamowity. Spódniczki z barwionych na czerwono włókien palmowych, podobne naszyjniki krótsze i dłuższe, ozdoby tradycyjne na głowach, rękach i nogach, czarne włosy falujące w rytm muzyki fletu i bembenka, w rytm stawianych kroków i unoszonych dłoni. Do tego twarze wymalowane pyłkiem pewnego kwiatu – czerwone, odznaczające się na tle pięknie brązowej skóry.

Po tańcach zaś artesania. Za przedstawienie stargowaliśmy mocno cenę, ale w zamian za to mieliśmy się obkupić. Nas dwoje, a chętnych do sprzedaży mrowie. Nakupiliśmy ile mogliśmy i ile dalej możemy wozić w naszych coraz cięższych plecakach, pożegnaliśmy się wśród zaproszeń pod swój dach i późnym wieczorem wylądowaliśmy znów w Pevas.

Nie mieliśmy już robić nic – zjeść coś, wrócić do hostelu, zasnąć, a z samego rana wsiąść na lancię do Manaus. Trochę się uparłam i odwiedziliśmy jeszcze jedno miejsce – dom malarza Francisco Grippa.
Łatwo go odnaleźć, raczej trudno go nie zauważyć. Góruje ponad całym miasteczkiem swoją wielkością, swoim czerwonym dachem, a właściwie zespołem dachów, na kształt buddyjskiego klasztoru.

Było ciemno, gdy otworzyliśmy bramkę, betonową ścieżką pod daszkiem z palmowych liści, dalej mostkiem i znów ścieżką dotarliśmy pod dom. Wojtek uderzył w dzwonek i ku nam wyszedł Worren (pracownik Francisko). Zaprosił nas do galerii pełnej obrazów artysty, wkrótce zszedł do nas Francisko. Porozmawialiśmy, wypiliśmy piwo i zaprosił nas pod swój dach. Mając w pamięci obraz naszego hosteliku przystaliśmy bardzo chętnie. Zaraz przetargaliśmy nasze tobołki i … Zostaliśmy dzień dłużej, bo choć może w Pevas nie bardzo jest co robić, to jednak pomieszkanie choć dzień w tym ogromnym „pałacu” bardzo przypadło nam do gustu.

Z pokoju do łazienki mieliśmy 100 albo 150 metrów przez schody schodki, galerię, pracownię, tarasy i mostek. Dom był ogromny – to bez najmniejszej przesady setki metrów kwadratowych na trzech i czterech poziomach, z galerią, pracowniami, miejscami noclegowymi dla podróżnych, prywatną przestrzenią artysty, zespołem przejść, korytarzy wewnętrznych i zewnętrznych tarasów, a do tegoż wieżą widokową.

Sam gospodarz nie szczędził nam opowieści zarówno o życiu jak i swojej twórczości. Siedem żon, dziesięcioro dzieci, ledwie 67 lat za sobą, do tego miesiące spędzone z dala od cywilizacji, lata studiów w USA i decyzja powrotu do dżungli na stałe. W środku tropikalnej dżungli żyje więc on Francisko Pancho Grippa, czasem odwiedza świat, czasem świat odwiedza jego na wielkich ekskluzywnych jachtach i kupuje jego twórczość.

Maluje głównie rankami. Zaczyna o drugiej, trzeciej, czwartej w nocy. Warren uruchamia generator (w Pevas światło jest tylko od 18 do 23) i Francisko w zaciszu swej pracowni otwiera farby i pędzlem rzeżbi swoje obrazy ze snów. Jeden taki ranek podzielił z nami i to było wspaniałe.

Miło minął nam czas, wszyscy witali nas z uśmiechem i sympatią, miło się rozmawiało i z Francisko i z miejscowymi, wśród których już następnego dnia mieliśmy wielu amigos, od których dostaliśmy kilka rad na dalszą podróż. Wczoraj zaś wsiedliśmy na lancię i dziś ponownie witamy Iquitos.

Fransisco Grippa to znany peruwianski malarz, ktory zyje w sercu amazonskiej jungli, w poblizu wiosek Yagua i Bora. Kiedy spytalem sie go czy moge zrobic z nim wywiad i i kilka zdjec, poprosil abysmy przyszli do jego pracowni o 4 nad ranem.. Byla noc, za oknem burza, w pracowni saczacy sie brazylijski jazz, Grippa konczyl obraz.. bylo pieknie..  Na zdjeciach oczywiscie Grippa, jego dom w pevas (to ten najwiekszy nad miastem) i widok z jego pracowni..

wiecej o jego obrazach na http://www.franciscogrippa.blogspot.com/ , piekne obrazy..

W Iquitos nie skorzystaliśmy z bardzo tu popularnych wypadów do dżungli oferowanych przez liczne biura turystyczne. Zbyt świeże były wspomnienia z Lagunas. Czas organizowaliśmy sobie sami. Przede wszystkim bywaliśmy w Belen – to mniej zamożna dzielnica miasta, właściwie powiedzieć by można – miasto w mieście. Duża część dzielnicy to wielki rynek (zwany tu mercado), duża część dzielnicy o tej porze roku podtopiona jest przez wody amazonki i jej dopływów, w końcu – duża część dzielnicy na wodzie pływa.

W Belen bywa niebezpiecznie, ze względu na zdarzające się rabunki (zwłaszcza na turystach). Nas nic złego nie spotkało, choć dziwnie spaceruje się wśród straganów, gdy wciąż ktoś powtarza: uważajcie, uważajcie – złodzieje (raz podjęliśmy szybką ewakuację, gdy ostrzeżenia zbyt mocno przybrały na sile). Na rynku zaś towarów całe spektrum: rośliny i mikstury lecznicze oraz halucynogenne, napój z anakondy, kajmany w płynie, auyahuaska (silny środek oczyszczający organizm, ale też halucynogenny, wielu przyjeżdża tu głównie po to, żeby go spróbować), całe mnóstwo artesanii, żółwie, kajmany, ogromne ryby, wszelkie stworzenie, żywe i martwe, do jedzenia i hodowania (te żywe wyglądają naprawdę żałośnie i biednie), owoce, warzywa, odzież, ozdoby, agd, rtv, itd. itp. Do tego na rynku można na prawdę dobrze zjeść, od małych przekąsek, po porządny obiad, a potrawy ciekawe, choć nie wszystkich chciałabym spróbować.

Zwerbowani przez jednego z tutejszych przewodników, po stargowaniu ceny pierwotnej do połowy, w canoe zwiedzaliśmy to miasto na wodzie. Ciasne uliczki wśród palafitos (domów na drewnianych palach) oraz nieco szersze ulice wśród pływających domów – wszystko tam zatopione wodą, a jest jej 1-3 m. Nad jej taflą widać szczyt bramki do piłki nożnej, szyldy barów i sklepów, framugi okien i drzwi podwodnego o tej porze roku miasta. Życie zaś toczy się na górze. Domki palafitos łączy system drewnianych kładek zbitych na prędce, byle jak, oby było, oby się trzymało. No i jest, znosi ciężar spacerujących, mijających się ludzi i ich pakunków. Pod ścieżkami zaś, między domami wciąż suną canoe, jest ich tu mnóstwo, w tej części miasta zastępują mototaksi. Płyną napędzane siłą ludzkich mięśni lub silniczkiem spalinowym, czasem jest aż ciasno od tej ich ilości, ale wszystko jakoś działa, jakoś się rozładowuje, i płynie dalej. W głębi miasta na wodzie palafitos zastępują pływające domy. Stoją na wodzie utrzymywane lekkimi balami drzewa „topa”, które stanowią ich fundament. W lato stoją więc te domy na lądzie, a zimą, gdy woda zaczyna zalewać wszystko dokoła powoli unoszą się ku górze na jej tafli. Miasto ma ulice, ulice mają swoje nazwy, są pływające bary i dyskoteki, kolorowe szyldy zapraszają spragnionych rozrywki. Wszystko jak w mieście, tyle, że mieście na wodzie.

Belen odwiedziliśmy dwa, czy trzy razy. Wycieczkę powtórzyliśmy raz jeszcze, mając nadzieję na odnalezienie pływającego marketu. W strugach deszczu market postanowił nie zaistnieć, my zaś przemokliśmy do suchej nitki.

W Belen, podobnie jak transport, handel uliczny odbywa się na łodziach. Pływając więc tu i tam łódeczki ze słodkościami, pieczywem, owocami, warzywami, zimnymi napojami i całym mnóstwem wszystkiego co człowiek potrzebować może. Pływają panie w łódeczkach z daszkiem, a wokół nich garnki i garnuszki, miski i miseczki – wystarczy zawołać i ciepły posiłek sam przypływa. Rankami całe to kolorowe mrowie łódeczek handlowych, zanim rozpłynie się po mieście w poszukiwaniu klientów, zbiera się w jednym miejscu, chcieliśmy je zobaczyć – nie udało się.