Dzisiaj w Glosie Koszalin nasz artykul o Chiloe, zapraszam

W końcu jesteśmy w miejscu, które nie przypomina nic co poznałam wcześniej. Tu nie ma wielkiego budownictwa, nie ma betonu i prosto z tartaku wyjętych równiutkich deseczek i bali. Ciosane deski, bale, korzenie, gałęzie, bambus i inne trawy, a do tego glina – oto recepta na dom, mur i całe obejście. Poza starym bielejącym w centrum kościołem nic nie wznosi tu się wyżej nad kilka metrów, ponad jedną konsygnację. Wszędzie szary brąz, szara biel i szara zieleń. Wszystko pokrywa kurz. Drobny pył spalonej ziemi zalega wszędzie. Wzbijany ku górze każdą oponą samochodu, roweru, każdą podeszwą sandała jest wszędzie. Czyszczony i zmywany jednego poranka niezmiennie następnego dnia jest w tym samym miejscu. Tyko sklepy są kolorowe, zachęcają swoimi wielobarwnymi towarami. Ludzie je kupują i też suną barwnie uliczkami tam i z powrotem. Urokliwe to miasteczko – niby malutkie, a rozległe, niby bardzo naturalne, orientalne, nienaruszone cywilizacją, ale bardzo turystyczne drogie i zapewniające dostęp do wszystkiego, czego wielonarodowa masa turystyczna potrzebować może.

Czas spędzamy tu bardzo aktywnie. Tyle wokół jest to zobaczenia i doświadczenia. Pierwsze dwa dni na rowerach objechaliśmy najbliższe okolice. Byliśmy w dolinie księżycowej pełnej niesamowitych formacji skalnych. W palącym słońcu dnia znajdowaliśmy odrobinę ulgi w cieniu krętych jaskiń kształtowanych działaniem wody i krystalizujących soli, gdzie równe bloki układały na zboczach szachownice, albo rysowały niesamowite kształty. Jechaliśmy poprzez równiny pokryte cienką skorupką białej soli, wśród czerwonych, białych i szarych skał pod bezchmurnym niebem w krajobrazie iście księżycowym. Później wspięliśmy się z mrowiem innych turystów na ogromną rozgrzaną wydmę i wzgórze za nią, by podziwiać zachód słońca nad całą tą niesamowitą krainą i nad miejscami, do których pewnie nigdy nie dotrzemy. Powrót tego dnia był ucieczką przed nocą, która dopędziła nas kilka kilometrów przed miastem na nieoświetlonej szosie, gdzie ostatnie kilometry widząc tylko światła coraz bliższego miasta na pół szliśmy na pół jechaliśmy (bo wypożyczone rowery świateł nie miały).

Następnego dnia rowerki zawiozły nas na ruiny inkaskiego miasta narysowane skalnymi ścianami na stromym zboczu w pobliżu San Pedro, a dalej do Doliny Śmierci, w której zastaliśmy znów skalne korytarze i przejścia – wypalony słońcem labirynt wśród wysokich wzniesień. Gorącym piaskiem parząc sobie stopy wdrapaliśmy się na jeden ze szczytów i myślę, że zabłądzić w tym miejscu bez wody mogłoby się źle skończyć. Podobne do siebie wzniesienia, niczym ogromne solno – piaskowe fale rozciągały się setki metrów wokół. Wśród nich nawet jednego drzewa, trawy, czy kaktusa. Wszystko spalone w pył.

Nie wszędzie można tu dojechać rowerem. Niekiedy odległości są zbyt duże. Rozwinięta baza turystyczna San Pedro de Atakama radzi temu. Wycieczki bliższe i dalsze można wykupić w wielu biurach turystycznych za całkiem przyzwoite ceny. Skorzystaliśmy z ich usług i my.

O czwartej rano dnia trzeciego busik (na szczęście jeden z najszybszych spośród wielu innych jadących zapewne co dzień w te same miejsca) zabrał nas na wycieczkę. Wschód słońca spędziliśmy na wysokości ponad 4300 m n.p.m. wśród największego w Ameryce Południowej skupiska gejzerów (Gejzery Tatio). Tak jak tam, chyba ostatni raz marźliśmy na Fitz Roy. Wydawałoby się, że rozgrzana do ok. 85 stopni woda powinna ogrzać to miejsce, ale nie ogrzewała. Dygocąc z zimna oglądaliśmy widowiska tryskającej w górę wody . Nie były to widoki bajkowe, gdy gejzery tryskają kilkadziesiąt metrów w górę, woda wzbijała się najwyżej na dwa metry, ale widoki były wspaniałe. Z otworów w ziemi, raz niewielkich, raz dużych o kształcie małych wulkanów, wydobywały się kłęby pary wodnej i gnały ku górze w pierwszych promieniach dnia. My stąpaliśmy po twardej wielobarwnej warstwie minerałów, jakie gorąca woda wyniosła ze sobą z wnętrza ziemi wśród tych słupów mgły i małych strumyczków pozostałej na powierzchni cieczy. Zaraz potem zaś jeszcze w chłodzie nocy zanurzyliśmy się w cudownie gorących termach (gdzie niegroźnie poparzyłam sobie pewną część ciała siadając zbyt blisko ukrytego w dnie małego gejzerka, który co pewien czas podgrzewał temperaturę wody strumieniem wrzątku spod ziemi).

Do tego były pyszne empanady (nie wiem czy pisałam: najpopularniejszy fastfood – rodzaj pieczonego (Argentyna i Chile) lub smażonego (Chile) pieroga z nadzieniem różnym) z serem lamy i szaszłyki z mięsa lamy, oraz spacery w dolinie ogromnych kaktusów wzdłuż i poprzez ciepły górski potok i było pięknie i gorąco, ale nie będę się bawić w prozaika, za dużo tej narracji.

Dziś zaś czekają nas jeszcze słone jeziora i sama Salar de Atakama, o tym jednak może później.

Zanim zatrzymaliśmy się na dłużej w San Pedro de Atakama (po łącznie ponad 24h w autobusie z Santiago) jedno popołudnie spędziliśmy w Antofagascie. W pierwszym planie mieliśmy zostać tam na noc, jednak już po krótkim spacerze zmieniliśmy zdanie. Kupiliśmy bilety na wieczorny autobus do San Pedro, a nasz pobyt skróciliśmy do kilku godzin. Za pomocą komunikacji miejskiej, czyli wciąż zadatkowo poruszających się colectivos dostaliśmy się do największej atrakcji tego miejsca – „portady”, czyli ogromnej formacji skalnej w kształcie bramy. Warto było. Widok wspaniały. I brama i samo wybrzeże – nad wodą piaszczyste plaże obmywane falami Pacyfiku, a dalej niedostępne, pionową skałą wzbijające się kilkadziesiąt merów w górę, pocięte przejściami i jaskiniami. Co dla mnie było niesamowite – te ogromne klify, które wszędzie przed nami, za nami i ponad nami zostały utworzone poprzez warstwy nakładających się na siebie warstw większych i mniejszych muszli, skorupiaków i innych form życia morskiego oraz piachu.

Przemysłowo – handlowe, duże miasto odpychało jednak swoją miejskością, pośpiechem, szarością. Odetchnęłam z ulgą mając pod sobą pędzące koła autobusu. Jechaliśmy dalej.

Hostal na ulicy Rosas 1339 w Santiago. Trudno go odnaleźć. Kolorowy stary dom wśród wielu nowych, pomiędzy placami budów dwóch wieżowców. W środku jeszcze więcej kolorów. Wielki salon, a właściwie hall ze szklanym sufitem, owalnymi luksferami zdobionymi gipsowymi sztukateriami, wielkie drzwi – wiele, wiele wielkich drzwi jedno i dwuskrzydłowych, zwykle intensywnie niebieskich, na ścianach stare drewniane kasetony. Dalej patio z miejscem na roślinki i drzewo winne, pod którym stoliczki, a wokół pokoje i znów drzwi. Kolejny korytarz, a właściwie przejście i znów patio, krzesełka, kanapy pod chmurką a wokół drzwi do pokoi. Jest tu ich łącznie 50. Wielka kolorowa rupieciarnia, ale z klimatem, przyjazną atmosferą wśród ludzi i zwierząt. Dwa psy, trzy koty, od wczoraj dwa króliki  (wcześniej było ich siedem).
Właśnie z kotem u stóp sklejam słowa w zdania, które czytacie.

Santiago to duże miasto. Nie jest to Buenos – inny klimat, wszystko nieco niższe, bliższe. Chwilami przypomina mi Poznań, w którym zwykłam mieszkać od lat kilku. W niedzielę przypominał mi go na tyle, że zrodziło się we mnie uczucie iż następnego dnia muszę iść do pracy (o zgrozo!!!! Jeszcze nie chcę!!!!). Dziś jest czwarty dzień jak tu jesteśmy, jeszcze chcemy zobaczyć tutejsze winnice i myślę że to wystarczy, cztery dni w Santiago to długo. Przyjemnie jest jednak. Trochę nadrobiliśmy zaległości kulturalne, poprzepychaliśmy się w ulicznych tłumach, napatrzyliśmy na miejską nędzę człowieka. Nędzę ogromną – na zmianę prawdziwą i komercyjną: bez nóg, bez rąk, oczu i zębów, brudną, byle jaką, z twarzą bordową, śmiertelnie bladą, lub zwykłą przykrytą maską obłudnej biedy, biedy nieistniejącej, zbierającej na kolejną butelkę Coca –Coli. Nędzę zatykającą nosy smrodem snu chwytanego w zaułkach przez starszych i młodszych, pozbawionych nadziei, proszących o datek. Znów jesteśmy w mieście, w stolicy, gdzie ludzie przyjeżdżają z marzeniami o lepszym bycie, gdzie często eden okazuje się bagnem,choc czasem edenem pozostaje. Jak wszędzie.

Santiago to nie tylko bieda, slumsy są tu mniej widoczne niż w Buenos Aires, a niedostatek jak wszędzie bywa. To ładne miasto, z wieloma zabytkowymi, zdobnymi budynkami i budowlami kolonialnymi, z wieloma muzeami, kafejkami, deptakami i parkami. Przede wszystkim ukulturalnialiśmy się. Museo Precolumbino (muzeum sztuki prekolumbijskiej)ze wspaniałą i ogromną kolekcją sztuki prekolumbijskiej (choć dzielnie i ze sporym zacięciem odwiedzaliśmy od pewnego czasu muzea regionalne w poszukiwaniu sztuki prekolumbijskiej, zwykle ekspozycje zamykały się na kilku eksponatach). Museo Nacional de Bellas Artes (muzeum narodowe sztuk pięknych)z ogromną ekspozycją głównie sztuki Chilijskiej oraz wystawą komiksu Chilijskiego (czasem bardzo zabawnego). Museo de Artes Visuales (muzeum sztuk wizualnych), które mnie nie porwało. Centro Cultural Palacio de Moneta, gdzie obejrzeliśmy wystawy sztuki Fridy Kahlo oraz Diego Rivera, ich obrazy i szkice, ale oprócz tego zdjęcia z ich życia oraz, co chyba szczególnie dla mnie sprawiło dużą radość, spory zbiór  ubrań Fridy. Muszę przyznać, że bardzo ciekawe i bardzo „fashion”.

Jesteśmy w Santiago, gdy odbywa się tu Festiwal Teatralny. Nie biegamy od teatru do teatru, od sztuki do sztuki. Co dzień sporo się dzieje, ale większość jest biletowana, ulica ledwie czuje ten festiwal. Mimowie i zręczni akrobaci pojawiają się w różnych miejscach i często oglądamy ich wyczyny zadziwiające i bardzo zabawne. Zaledwie jeden wieczór spędziliśmy teatralne.

Z dwójką poznanych w hostelu ludzi odnaleźliśmy mały klub w innej części miasta, gdzie na zapleczu, w otoczeniu ścian grożących zawaleniem, pod niebem pozbawionym dachu, który runął chyba dawno temu ustawiona została scena, błyszcząca kolorowa, cyrkowa. Na dachu zaplecza trzyosobowy zespół w krwiście czerwonych kombinezonach grał muzykę, z pogranicza muzyki etnicznej, rocka i alternatywy, która chwilami przypominała mi twórczość poznańskiego, zespołu Snowman (ich twórczość bardzo cenię). Aktorzy w kolorowych, bajkowo przerysowanych strojach, w bardzo zręczny i zabawny (choć w żadnym stopniu nie prześmiewczy) sposób przedstawiający wszelkie typy kalectwa zapraszali do siedzeń, zagadywali. Spektakl rozpoczął się przy pełnej widowni. Cyrkowo i teatralnie, nieco makabrycznie, nieco baśniowo, nieco Burtonowsko (Tim Burton) aktorzy przedstawiali sceny z życia ludzi. Klauni, akrobaci, treser młodych panien, wesołe staruszki, biskup – magik, wszystko kolorowe przerysowane, dograne do ostatniego szczegółu, pełne aktorów, którzy wciąż i wciąż pojawiali się na scenie (po wszystkim, wśród oklasków okazało się że było ich zaledwie sześć osób – do dziś nie mogę uwierzyć).

Przed wejściem jeszcze jedna, mała scenka, na niej pyskaty clown z balonikami i śmiech do rozpuku, bo kto by pomyślał, że tyle z balonikiem zrobić można. Po clownie dziewczyna w sukni z tiulu, która staje na głowie, a balonik z namalowanymi oczami, nosem i ustami przyczepiony do pośladków, uzbrojony w perukę staje się głową, nogi sprawnymi rękoma, stopy dłońmi. Panna “x“ śpiewa, zagaduje, gestykuluje i odchodzi z z jedną głową w jednym miejscu, z drugą na drugim. 

Santiago pełne jest też handlu. Ciekawie rozmieszczonego, bo zwykle dana branża ma  swoje miejsce. Pasmanterie – och jak cudownie byłoby mieć takie na miejscu (połowa większa od największych jakie znam), wzdłuż jednej, czy dwóch ulic, podobnie sklepy z materiałami, market z owocami, market z rybami, dzielnica z ubraniami, czterokondygnacyjny budynek tylko z fryzjerami itp. itd.

Trzy dni dziś czwarty. Ciekawie  jest tu w Santiago, ale według mnie to najwyższa pora żeby zmykać. Jedziemy więc, jeszcze jedno duże miasto i znów wracamy bliżej do przyrody – mam nadzieję.

Dla utrzymania pewnej chronologii i mojej własnej pamięci podbudowania, gdy za jakiś czas może będę to czytać : Między Chiloe a Santiago, zatrzymaliśmy się jeszcze w Pucon – mieście baaaaaardzo turystycznym, rodzaju polskiego Mielna w lato. Podobnie spora część Chile tam spędza urlopy. Obok dymi wulkan Villarica, a miasto poza tym, że jest bardzo tłoczne jest też bardzo urokliwe. Tam zrobiliśmy dwudniowy trek w Parku Narodowym Huerquehue. Nie będę opisywać przyrody, podaruję to nam wszystkim, ale było pięknie, choć głównie pod górę. Po dwóch dniach wędrówki wynagrodziliśmy to sobie wielogodzinnymi kąpielami w termach. W kilku bajorkach powstałych z zatamowanego gorącego strumienia, z których pierwsze było tak gorące, że nie mogłam zamoczyć w nim stóp, ostatnie zaś najchłodniejsze na tyle gorące, że chłodziłam moje rozgrzane ciałko w zwykłej już górskiej rzece, do której wpadał nasz strumyk. To była przyjemność, gorąca woda moczyła me ciało, a nad głową rozpościerało się niebo usiane gwiazdami. Dla takich chwil warto iść godzinami i pod górkę i w upale i w kurzu.